Chia sẻ [Kiểm toán CPA 2026] Đề 2025 Câu 2 — Hai sai sót thổi phồng lợi nhuận 2,75 tỷ: khấu hao TSCĐ và lãi tiền gửi

Chào cả nhà, mình chia sẻ một câu trong đề thi CPA 2025 môn Kiểm toán (đề chẵn, Câu 2 — Công ty Minh An) vì đây là dạng bẫy rất hay gặp: hai sai sót tưởng nhỏ nhưng cộng lại thổi phồng lợi nhuận tới 2,75 tỷ đồng.

Tình huống (đơn vị: triệu đồng):
1. Dây chuyền nguyên giá 16.000, dùng 8 năm, đưa vào sử dụng 01/4/2024. Kế toán chưa trích khấu hao 9 tháng 4–12/2024 với lý do "chưa xác định rõ công suất vận hành ổn định".
2. Tháng 12/2024 gửi tiền có kỳ hạn 6 tháng (01/12/2024–31/5/2025), gốc 50.000, lãi suất 6%/năm. Kế toán ghi toàn bộ lãi 6 tháng vào doanh thu tài chính năm 2024.

Lời giải từng bước:
- Khấu hao: theo VAS 03, khấu hao bắt đầu khi tài sản sẵn sàng đưa vào sử dụng, không chờ công suất ổn định. Khấu hao/năm = 16.000 / 8 = 2.000; 9 tháng = 2.000 × 9/12 = 1.500. Hàng đã tiêu thụ hết nên giá vốn thiếu 1.500 → lợi nhuận thổi phồng 1.500, giá trị còn lại TSCĐ thổi phồng 1.500.
- Lãi tiền gửi: lãi 6 tháng = 50.000 × 6% × 6/12 = 1.500, nhưng lãi thuộc năm 2024 chỉ có tháng 12 = 50.000 × 6% × 1/12 = 250. Doanh thu tài chính ghi thừa 1.500 − 250 = 1.250; phải thu lãi dự thu thổi phồng 1.250.
- Tổng hợp: lợi nhuận trước thuế thổi phồng 1.500 + 1.250 = 2.750. Nếu sai sót trọng yếu mà doanh nghiệp không điều chỉnh thì KTV đưa ra ý kiến ngoại trừ (VSA 705) — sai sót giới hạn ở hai khoản mục, không lan tỏa toàn bộ BCTC; trái ngược chỉ đặt ra khi sai sót lan tỏa.

Lỗi thí sinh hay mắc: tính khấu hao cả năm 2.000 thay vì 9 tháng; ghi lãi 1.500 mà không tách phần thuộc 2025; kết luận ý kiến kiểm toán tuyệt đối mà không bàn mức trọng yếu.

Câu tự kiểm tra: nếu dây chuyền trên đưa vào sử dụng ngày 01/10/2024 thì khấu hao năm 2024 là bao nhiêu? Đáp án: 2.000 × 3/12 = 500 (triệu đồng).

Lời giải tham khảo tự tính theo sách Chuyên đề 5 (2026), không phải đáp án chính thức. Trên web ôn thi có trợ lý AI môn Kiểm toán để hỏi đáp kiến thức, chấm bài tự luận và soạn bài tập theo chương.

Chào các bạn đang ôn CPA môn Phân tích,

Một bẫy kinh điển trong đề thi: lẫn 3 chỉ tiêu thanh khoản với nhau.

Đề bài: tài sản ngắn hạn 450 tỷ, hàng tồn kho 150 tỷ, nợ ngắn hạn 300 tỷ, tiền và tương đương tiền 80 tỷ.

- KNTT hiện hành = 450 / 300 = 1,50 lần
- KNTT nhanh = (450 − 150) / 300 = 1,00 lần. Công thức chuẩn: (Tài sản ngắn hạn − Hàng tồn kho) / Nợ ngắn hạn. HTK bị loại ra vì là tài sản khó chuyển thành tiền nhanh nhất.
- KNTT bằng tiền = 80 / 300 = 0,27 lần

Nhìn 1,50 thì tưởng an toàn, nhưng trừ HTK ra chỉ còn đúng 1,00, còn tiền mặt thật chỉ đủ trả 27% nợ ngắn hạn. Lẫn KNTT nhanh với KNTT bằng tiền là mất điểm ngay.

Chỉ tiêu đi kèm hay gặp trong đề: phải thu bình quân = (180 + 220) / 2 = 200; doanh thu bán chịu 1.200 → vòng quay phải thu = 1.200 / 200 = 6 vòng; kỳ thu tiền = 360 / 6 = 60 ngày.

Câu tự kiểm tra: Nếu HTK tăng thêm 60 tỷ (lên 210 tỷ), KNTT nhanh còn bao nhiêu? Đáp án: (450 − 210) / 300 = 0,80 lần — dưới 1, lúc này phải xem tốc độ luân chuyển HTK có đủ nhanh không.

Chúc các bạn ôn tốt!

Đề CPA 2025 (đề chẵn, Câu 1) yêu cầu định giá 4 cổ phiếu A, B, X, Y, tất cả đều có tỷ suất sinh lợi yêu cầu r = 12%. Bài này dùng mô hình chiết khấu cổ tức (DDM) và công thức Gordon. Điểm mấu chốt là phân biệt cổ tức vừa trả (d0) với cổ tức năm tới (d1).

Ví dụ mẫu — Cổ phiếu B (bẫy kinh điển):
B đang trả cổ tức 5$/CP, tăng trưởng ổn định 4%/năm đến vĩnh viễn.
Sai thường gặp: lấy ngay d0 = 5$ chia (0,12 − 0,04) = 62,50$. Sai, vì công thức Gordon dùng cổ tức năm tới (d1), không phải cổ tức vừa trả (d0).
Giải đúng từng bước:
Bước 1: d1 = d0 × (1 + g) = 5 × 1,04 = 5,20$
Bước 2: P = d1/(r − g) = 5,20/(0,12 − 0,04) = 5,20/0,08 = 65,00$
Vậy giá hợp lý của B là 65,00$, tỷ suất cổ tức kỳ vọng = 5,20/65,00 = 8,00%.

Kết quả cả 4 cổ phiếu (đã kiểm định):
- A (cổ tức 10$ ổn định vĩnh viễn): 10/0,12 = 83,33$ — tỷ suất cổ tức 12,00%
- B (d0 = 5$, g = 4%): 65,00$ — 8,00%
- X (d1 = 3$, tăng 15% trong 3 năm rồi dừng): 35,32$ — 8,49%
- Y (d0 = 2$, tăng 20% trong 2 năm rồi 6% vĩnh viễn): 45,00$ — 5,33%

Bài học: Y có cổ tức thấp nhất (2$) nhưng giá 45$ cao hơn X (35,32$), vì tăng trưởng dài hạn 6% vĩnh viễn của Y có giá trị lớn hơn 3 năm tăng 15% rồi dừng của X. Tăng trưởng dài hạn quyết định giá nhiều hơn cổ tức năm tới. Và nhớ: r tăng thì giá giảm (quan hệ nghịch).

Tự kiểm tra: Nếu tỷ suất sinh lợi yêu cầu của B tăng lên 14% (g vẫn 4%), giá hợp lý của B còn bao nhiêu? Đáp án: 52,00$ — thử tính xem bạn có ra đúng không nhé!

Trợ lý AI môn Tài chính trên web Ôn thi CPA 2026 có thể hỏi đáp kiến thức, chấm bài tự luận và soạn bài tập theo chương — bạn cứ hỏi, AI sẽ hướng dẫn từng bước như một nhà phân tích.

📌 Bạn đang làm kế toán và mong muốn phát triển lên vị trí Kế toán trưởng?
📌 Bạn muốn hoàn thiện hồ sơ chuyên môn, nâng cao năng lực quản lý tài chính – kế toán và gia tăng cơ hội thăng tiến?
💥 ĐỪNG BỎ LỠ 2 KHÓA BỒI DƯỠNG KẾ TOÁN TRƯỞNG KHAI GIẢNG CUỐI THÁNG 10/2026!
🎓 1. KẾ TOÁN TRƯỞNG HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP
📅 Khai giảng: 12/11/2026
Chương trình “Bồi dưỡng kế toán trưởng hành chính sự nghiệp” gồm 10 chuyên đề (Thông tư số 199/2011/TT-BTC của Bộ tài chính ban hành và được áp dụng từ ngày 1 tháng 4 năm 2012 thống nhất trong cả nước.
Nội dung chương trình Bồi dưỡng kế toán trưởng HCSN:
PHẦN I KIẾN THỨC CHUNG:
Chuyên đề 1: Pháp luật về kinh tế áp dụng cho các đơn vị thuộc lĩnh vực kế toán nhà nước.
Chuyên đề 2: Tổ chức quản lý dự toán, cấp phát, quyết toán thu, chi ngân sách nhà nước (NSNN), đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN và đơn vị không sử dụng kinh phí Ngân sách nhà nước.
Chuyên đề 3: Mở và quản lý tài khoản, kiểm soát chi NSNN qua Kho bạc nhà nước.
Chuyên đề 4: Tài chính các đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN và đơn vị không sử dụng kinh phí NSNN.
PHẦN II - KIẾN THỨC NGHIỆP VỤ:
Chuyên đề 5: Pháp luật về kế toán, tổ chức công tác kế toán, vai trò, nhiệm vụ của kế toán trưởng.
Chuyên đề 6: Kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ Kho bạc.
Chuyên đề 7: Kế toán đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN và đơn vị không sử dụng kinh phí NSNN.
Chuyên đề 8: Báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán đơn vị thu, chi ngân sách, đơn vị hành chính sự nghiệp.
Chuyên đề 9: Phân tích báo cáo tài chính đơn vị thu, chi ngân sách, đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN và đơn vị không sử dụng kinh phí NSNN.
Chuyên đề 10: Kiểm toán báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán đơn vị thu, chi NSNN và đơn vị hành chính sự nghiệp.
🎓 2. KẾ TOÁN TRƯỞNG DOANH NGHIỆP
📅 Khai giảng: 16/11/2026
Chương trình “Bồi dưỡng kế toán trưởng doanh nghiệp” gồm 11 chuyên đề (Thông tư số 199/2011/TT-BTC của Bộ tài chính ban hành và được áp dụng từ ngày 1 tháng 4 năm 2012 thống nhất trong cả nước.
Nội dung chương trình Bồi dưỡng kế toán trưởng doanh nghiệp:
Phần 1: Kiến thức chung
Chuyên đề 1: Pháp luật liên quan đến doanh nghiệp
Chuyên đề 2: Quản lý tài chính doanh nghiệp
Chuyên đề 3: Pháp luật về thuế
Chuyên đề 4: Thẩm định dự án đầu tư.
Chuyên đề 5: Quan hệ tín dụng, thanh toán và bảo lãnh giữa DN với ngân hàng tài chính và tổ chức tài chính.
Phần 2: Kiến thức và nghiệp vụ
Chuyên đề 6: Pháp luật kế toán
Chuyên đề 7: Tổ chức công tác kế toán và vai trò, nhiệm vụ Kế toán trưởng DN
Chuyên đề 8: Kế toán tài chính doanh nghiệp
Chuyên đề 9: Tổ chức kế toán quản trị doanh nghiệp
Chuyên đề 10: Báo cáo tài chính và phân tích tài chính doanh nghiệp.
Chuyên đề 11: Kiểm toán và kiểm toán báo cáo tài chính doanh nghiệp
3, Chứng chỉ tốt nghiệp : Học viên sẽ được cấp Chứng chỉ Bồi dưỡng Kế Toán Trưởng do Bộ Tài chính phát hành.

4, Thủ tục nhập học gồm 1 bộ hồ sơ:

+ 01 đơn xin nhập học có đóng dấu xác nhận của cơ quan công tác (theo mẫu)

+ 01 Bằng tốt nghiệp chuyên ngành kế toán, kiểm toán, tài chính

+ 01 Bảng điểm học tập ( công chưng)

+ 01 chứng minh nhân dân

+ 04 ảnh 3x4cm (chụp không quá 06 tháng)

5, Thời gian học : 2 tháng

6, Học phí: 2.500.000đ


, 7Địa chỉ liên hệ:

TRUNG TÂM KẾ TOÁN QUỐC GIA
Mobile: 0902 86 86 84 Ms Đoan – Phòng tuyển sinh

Tại Hải Phòng: Trường cao đẳng kinh tế kỹ thuật công nghiệp- Phòng tuyển sinh số 2, số 156/109 Quán Trữ, Kiến An, Hải Phòng

Tại Tp Hồ Chí Minh: Số 195 Đường Nguyễn Gia Trí ( d2 cũ), Phường 25, Quận Bình Thạnh, HCM

Tại Hà Nội: Tầng 2, Tòa nhà 451 Hoàng Quốc Việt – Cầu Giấy – Hà Nội (đối diện Đại học điện lực)

📚 KẾ TOÁN CPA 2026 — ĐỀ 2025 CÂU 2: GÓP VỐN VÀO CÔNG TY LIÊN DOANH — LÃI NÀO GHI NGAY, LÃI NÀO HOÃN LẠI?

Góp vốn bằng tài sản được đánh giá lại cao hơn giá trị ghi sổ — lãi chênh lệch 520 triệu. Ghi hết vào thu nhập ngay là mất điểm: chỉ phần thuộc các bên liên doanh khác mới được ghi ngay, phần thuộc về mình phải hoãn lại.

📌 Đề bài (tóm tắt, đề chẵn 2025)
Công ty Thanh Bình góp vốn thành lập công ty liên doanh Y, nắm giữ 40%:
• TSCĐ hữu hình: nguyên giá 8.500, hao mòn lũy kế 1.800, được đánh giá lại 7.000, khấu hao còn 5 năm
• Thành phẩm: giá vốn 500, đánh giá lại 720, đã bán hết trong năm N
• Tiền gửi ngân hàng: 780
Trong năm N, Y có lợi nhuận sau thuế 1.200 và trả cổ tức 800. (Đơn vị: triệu đồng)

✅ Lời giải từng bước
Bước 1 — Lãi do góp vốn
• TSCĐ: giá trị ghi sổ = 8.500 − 1.800 = 6.700 → lãi = 7.000 − 6.700 = 300
• Thành phẩm: lãi = 720 − 500 = 220
• Tổng lãi do góp vốn = 300 + 220 = 520

Bước 2 — Ghi ngay hay hoãn lại?
• Ghi nhận ngay phần thuộc các bên liên doanh khác (60%): 520 × 60% = 312 → thu nhập khác (TK 711)
• Hoãn lại phần thuộc về mình (40%): 520 × 40% = 208 → doanh thu chưa thực hiện (TK 3387), gồm TSCĐ 120 + thành phẩm 88
👉 Vì về bản chất mình chưa bán tài sản cho bên ngoài — lãi này chỉ thực hiện dần khi Y tiêu thụ/bán tài sản hoặc khấu hao.

Bước 3 — Thực hiện lãi hoãn lại trong năm N
• Thành phẩm đã bán hết → thực hiện 88
• TSCĐ khấu hao 1 năm → 120 ÷ 5 = 24
• Tổng thực hiện năm N = 88 + 24 = 112; còn hoãn lại cuối năm = 208 − 112 = 96

Bước 4 — BCTC riêng (phương pháp giá gốc)
• Khoản đầu tư ghi theo giá trị hợp lý tài sản góp vốn = 7.000 + 720 + 780 = 8.500; giá trị thuần sau khi trừ lãi hoãn lại còn lại = 8.500 − 96 = 8.404
• Thu nhập từ Y trong năm N = cổ tức được chia (800 × 40% = 320) + lãi hoãn lại thực hiện 112 = 432

Bước 5 — BCTC hợp nhất (phương pháp vốn chủ sở hữu)
• Phần lãi trong Y = 1.200 × 40% = 480; cổ tức 320 làm GIẢM giá trị khoản đầu tư, không phải thu nhập
• Khoản đầu tư = 8.500 + 480 − 320 − 96 = 8.564
• Thu nhập từ Y trong năm N = 480 + 112 = 592

⚠️ 3 bẫy thường gặp
1. Ghi nhận toàn bộ lãi 520 ngay — quên hoãn lại 40%.
2. Quên thực hiện lãi hoãn lại của thành phẩm đã bán hết (88) hoặc khấu hao TSCĐ (24/năm).
3. Nhầm cổ tức 320 thành thu nhập trên BCTC hợp nhất — cổ tức làm giảm đầu tư.

✏️ Tự kiểm tra: Nếu Y không trả cổ tức mà giữ lại toàn bộ lợi nhuận, giá trị khoản đầu tư trên BCTC hợp nhất cuối năm N là bao nhiêu? (Đáp án: 8.500 + 480 − 96 = 8.884.)

🤖 Trợ lý AI môn Kế toán trên hub Ôn thi CPA 2026 giúp hỏi đáp kiến thức, chấm bài tự luận và soạn bài tập theo chương.

📌 Lời giải tham khảo tự tính theo TT200/VAS 08, không phải đáp án chính thức.