Trong các vụ cháy xảy ra tại nhà trọ, chung cư mini và cơ sở lưu trú những năm gần đây, nhiều trường hợp thương vong không chỉ do ngọn lửa mà còn vì người bên trong không xác định được lối thoát nạn khi mất điện hoặc khói che khuất tầm nhìn. Chính vì vậy, hệ thống đèn EXIT và đèn chiếu sáng sự cố trở thành một trong những thiết bị bắt buộc nhằm đảm bảo khả năng thoát nạn an toàn khi xảy ra sự cố cháy.
Hiện nay, việc thiết kế, lắp đặt và bảo dưỡng đèn EXIT được điều chỉnh bởi Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và QCVN 10:2025/BCA. Chủ nhà trọ cần nắm rõ các quy định này để đảm bảo công trình đáp ứng yêu cầu về an toàn PCCC và tránh những rủi ro pháp lý trong quá trình kiểm tra của cơ quan chức năng.
1. Căn cứ pháp lý về quy định đèn EXIT cho nhà trọ mới nhất
Hệ thống đèn chỉ dẫn thoát nạn và đèn chiếu sáng sự cố không chỉ là thiết bị hỗ trợ thoát hiểm mà còn là một phần quan trọng trong hệ thống PCCC của công trình.
Theo Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức thực hiện các điều kiện bảo đảm an toàn PCCC, trong đó bao gồm việc trang bị, quản lý, bảo quản và duy trì khả năng hoạt động của phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Bên cạnh đó, Nghị định 105/2025/NĐ-CP quy định cụ thể hơn về công tác quản lý phương tiện PCCC, hồ sơ quản lý cơ sở và các yêu cầu đối với công trình thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy.
Đặc biệt, từ ngày 30/12/2025, QCVN 10:2025/BCA chính thức có hiệu lực, trở thành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới nhất quy định về phương tiện phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Trong quy chuẩn này, việc thiết kế và bố trí đèn chỉ dẫn thoát nạn (EXIT) cùng đèn chiếu sáng sự cố được thực hiện theo TCVN 13456, nhằm bảo đảm khả năng nhận biết lối thoát hiểm trong mọi tình huống khẩn cấp.
Nói cách khác, đây là những căn cứ pháp lý quan trọng mà chủ nhà trọ, chung cư mini và cơ sở lưu trú cần tham khảo khi xây dựng mới hoặc cải tạo hệ thống PCCC.
2. Loại hình nhà trọ nào cần trang bị đèn EXIT?
Quy định đèn exit cho nhà trọ
Nhiều chủ cơ sở cho rằng chỉ những công trình lớn hoặc nhà cao tầng mới cần lắp đặt đèn EXIT. Tuy nhiên, trên thực tế, yêu cầu về chỉ dẫn thoát nạn được xem xét dựa trên đặc điểm công trình, công năng sử dụng và quy định áp dụng đối với cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC, chứ không chỉ dựa vào số tầng.
Đối với các nhà trọ, chung cư mini, nhà ở kết hợp kinh doanh lưu trú và các cơ sở lưu trú khác thuộc diện quản lý theo quy định của pháp luật về PCCC, chủ cơ sở phải bảo đảm các điều kiện an toàn về thoát nạn, trong đó có việc bố trí phương tiện chỉ dẫn thoát nạn và chiếu sáng sự cố theo quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Việc lắp đặt đèn EXIT không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý mà còn giúp người thuê phòng nhanh chóng xác định hướng thoát hiểm khi xảy ra cháy, đặc biệt trong điều kiện mất điện hoặc khói dày đặc.
Vì vậy, ngay từ giai đoạn thiết kế hoặc cải tạo nhà trọ, chủ đầu tư nên khảo sát phương án bố trí hệ thống đèn EXIT để tránh phải tháo dỡ, thi công lại sau khi cơ quan chức năng kiểm tra.
3. Tiêu chuẩn kỹ thuật khi lắp đặt đèn EXIT cho nhà trọ
Để phát huy hiệu quả trong trường hợp khẩn cấp, đèn EXIT cần được lắp đặt đúng vị trí và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật.
Theo QCVN 10:2025/BCA, việc thiết kế hệ thống đèn chỉ dẫn thoát nạn được thực hiện theo TCVN 13456. Theo đó, đèn EXIT phải được bố trí tại các vị trí dễ quan sát trên đường thoát nạn như:
Phía trên cửa thoát hiểm.
Hành lang chung.
Lối đi dẫn ra ngoài công trình.
Khu vực sảnh.
Chiếu nghỉ và cửa ra cầu thang bộ.
Những vị trí cần đổi hướng trên tuyến thoát nạn.
Ngoài vị trí lắp đặt, hệ thống còn phải bảo đảm khả năng hoạt động khi mất điện. Phần lớn các loại đèn EXIT hiện nay đều được tích hợp pin hoặc ắc quy dự phòng để tự động chuyển sang chế độ chiếu sáng khi nguồn điện lưới bị gián đoạn.
Việc lựa chọn sản phẩm đạt tiêu chuẩn, có nguồn gốc rõ ràng và được lắp đặt đúng kỹ thuật sẽ giúp hệ thống hoạt động ổn định, đồng thời đáp ứng yêu cầu kiểm tra của cơ quan chức năng trong quá trình nghiệm thu hoặc kiểm tra định kỳ.
4. Quy định về kiểm định chất lượng và bảo dưỡng định kỳ đèn EXIT
Việc lắp đặt đúng tiêu chuẩn mới chỉ là bước đầu. Để hệ thống chỉ dẫn thoát nạn luôn sẵn sàng hoạt động khi xảy ra sự cố, chủ cơ sở cần thực hiện công tác kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ theo quy định.
Theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, các phương tiện PCCC thuộc danh mục quản lý phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng trước khi lưu thông và đưa vào sử dụng. Vì vậy, khi lựa chọn đèn EXIT và đèn chiếu sáng sự cố, chủ nhà trọ nên ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật và đầy đủ hồ sơ theo quy định.
Bên cạnh đó, QCVN 10:2025/BCA yêu cầu phương tiện chiếu sáng sự cố và chỉ dẫn thoát nạn phải được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ nhằm bảo đảm thiết bị luôn hoạt động ổn định trong tình huống khẩn cấp.
Trong quá trình sử dụng, chủ cơ sở nên thường xuyên kiểm tra:
- Khả năng phát sáng của đèn EXIT.
- Tình trạng pin hoặc ắc quy dự phòng.
- Độ sáng của biển chỉ dẫn.
- Hướng mũi tên chỉ dẫn có còn phù hợp sau khi cải tạo công trình.
- Dây dẫn, nguồn cấp điện và khả năng tự động chuyển sang nguồn dự phòng khi mất điện.
Đối với các cơ sở kinh doanh lưu trú, việc lập sổ theo dõi, bảo trì và lưu giữ hồ sơ kiểm tra thiết bị sẽ giúp thuận lợi hơn khi cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra định kỳ.
Checklist kiểm tra đèn EXIT
Nội dung kiểm tra Khuyến nghị Đèn sáng bình thường✔Pin dự phòng hoạt động✔Biển EXIT không bị che khuất✔Mũi tên chỉ đúng hướng thoát nạn✔Thiết bị được vệ sinh sạch sẽ✔Có hồ sơ bảo trì, kiểm tra✔
5. Trách nhiệm của chủ nhà trọ và những lỗi vi phạm thường gặp
Đèn exit cho nhà trọ
Theo quy định của pháp luật về PCCC, người đứng đầu cơ sở là người chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện các điều kiện bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy trong phạm vi quản lý của mình.
Điều đó đồng nghĩa với việc chủ nhà trọ không chỉ có trách nhiệm đầu tư lắp đặt hệ thống đèn EXIT mà còn phải duy trì thiết bị luôn trong trạng thái hoạt động tốt.
Một số lỗi thường gặp tại các nhà trọ hiện nay gồm:
- Đèn EXIT không hoạt động khi mất điện.
- Pin dự phòng đã hỏng nhưng không được thay thế.
- Biển chỉ dẫn bị che khuất bởi biển quảng cáo hoặc vật dụng trang trí.
- Sau khi cải tạo công trình nhưng không điều chỉnh hướng chỉ dẫn thoát nạn.
- Sử dụng đèn EXIT kém chất lượng, không rõ nguồn gốc.
- Không thực hiện bảo trì định kỳ.
Ngoài ra, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 nghiêm cấm các hành vi làm cản trở hoặc làm mất tác dụng của đường thoát nạn, biển báo và phương tiện phục vụ thoát nạn.
Nếu cơ sở không bảo đảm các điều kiện an toàn PCCC hoặc không khắc phục các tồn tại sau khi được yêu cầu, tùy theo mức độ vi phạm có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật, thậm chí bị áp dụng các biện pháp tạm đình chỉ hoặc đình chỉ hoạt động.
Vì vậy, việc đầu tư đúng ngay từ đầu sẽ giúp chủ nhà trọ tiết kiệm đáng kể chi phí sửa chữa, cải tạo và hạn chế rủi ro trong quá trình kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Nhà trọ bao nhiêu tầng thì phải lắp đèn EXIT?
Việc trang bị đèn EXIT không chỉ phụ thuộc vào số tầng mà còn phụ thuộc vào loại hình công trình, công năng sử dụng và quy định áp dụng đối với cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC.
2. Đèn EXIT có hoạt động khi mất điện không?
Có. Đèn EXIT đạt tiêu chuẩn thường được tích hợp pin hoặc ắc quy dự phòng để tự động phát sáng khi nguồn điện lưới bị gián đoạn.
3. Bao lâu nên kiểm tra đèn EXIT một lần?
Chủ cơ sở nên kiểm tra thường xuyên và thực hiện bảo dưỡng định kỳ theo quy định cũng như hướng dẫn của nhà sản xuất để bảo đảm thiết bị luôn hoạt động tốt.
4. Có được tự ý di chuyển đèn EXIT không?
Không nên tự ý thay đổi vị trí đèn EXIT nếu việc thay đổi ảnh hưởng đến phương án thoát nạn của công trình. Khi cải tạo nhà trọ, cần đánh giá lại hệ thống chỉ dẫn để bảo đảm phù hợp.
5. Có nên mua đèn EXIT giá rẻ không rõ nguồn gốc?
Không. Thiết bị không rõ nguồn gốc thường có chất lượng pin kém, tuổi thọ thấp và có thể không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật khi kiểm tra hoặc nghiệm thu.
Kết luận
Đèn EXIT và đèn chiếu sáng sự cố là những thiết bị không thể thiếu trong hệ thống PCCC của nhà trọ, chung cư mini và các cơ sở lưu trú. Việc lắp đặt đúng vị trí, lựa chọn thiết bị đạt tiêu chuẩn và thực hiện kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu của pháp luật mà còn góp phần bảo vệ tính mạng và tài sản khi xảy ra sự cố.
Nếu bạn chưa biết công trình của mình cần bố trí bao nhiêu đèn EXIT hoặc cần cải tạo hệ thống chỉ dẫn thoát nạn theo quy định mới, hãy liên hệ đơn vị có chuyên môn để được khảo sát và tư vấn phương án phù hợp.
Cần tư vấn lắp đặt đèn EXIT cho nhà trọ?
Quý khách đang chuẩn bị xây dựng hoặc cải tạo hệ thống PCCC cho nhà trọ, chung cư mini? Hãy để
PCCC Duy An đồng hành cùng bạn với giải pháp tối ưu, đúng quy chuẩn và tiết kiệm chi phí.
PCCC Duy An cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý, khảo sát hiện trạng, thiết kế, thi công và hoàn thiện hồ sơ PCCC trọn gói, giúp khách hàng đảm bảo đúng quy định với chi phí tối ưu.
Hotline: 0828 688 114
Fanpage: PCCC Duy An
Email:
duyan.fire@gmail.com
Địa chỉ: Số 18 Liền kề 14, KĐT Xa La, Phường Hà Đông, Hà Nội