Đề bài: Ông Hùng được thử việc 1 tháng làm Trưởng phòng, lương bằng 75% lương chính thức. Sau đó ông tự ý nghỉ 7 ngày làm việc liên tục, công ty ra quyết định cho thôi việc ngay ngày 22/10. Quyết định này đúng hay sai?
Lời giải từng bước:
1. Lương thử việc — Điều 26 Bộ luật Lao động 2019: tiền lương thử việc ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó. Công ty trả 75% nên VI PHẠM. Thời gian thử việc 1 tháng không vi phạm: tối đa 60 ngày với công việc cần trình độ cao đẳng trở lên.
2. Căn cứ cho thôi việc: ông Hùng nghỉ phép 3 ngày (8–10/10), rồi tự ý nghỉ 11/10, 14–18/10, 21/10 = 7 ngày làm việc liên tục, vượt 5 ngày, nên ĐỦ căn cứ để đơn phương chấm dứt (Điều 36.1) hoặc sa thải (Điều 125.1(d)).
3. Nhưng quyết định vẫn TRÁI PHÁP LUẬT vì thủ tục: nếu là đơn phương chấm dứt thì phải báo trước theo Điều 36.2 (45/30/3 ngày tùy loại hợp đồng) — công ty ra quyết định ngay, không báo trước; nếu là sa thải thì phải đúng trình tự Điều 122 (chứng minh lỗi, người lao động được tự bào chữa, có tổ chức đại diện người lao động, lập biên bản). Hơn nữa "cho thôi việc" không phải một trong 4 hình thức kỷ luật (Điều 124: khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương, cách chức, sa thải).
Kết luận: đủ căn cứ về hành vi, sai về thủ tục nên quyết định bị hủy, công ty phải nhận người lao động trở lại làm việc hoặc thỏa thuận chấm dứt và bồi thường.
Nhớ nhanh — 4 trường hợp được sa thải (Điều 125): (1) trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc; (2) tiết lộ bí mật kinh doanh/công nghệ, gây thiệt hại nghiêm trọng, quấy rối tình dục tại nơi làm việc; (3) tái phạm khi chưa xóa kỷ luật kéo dài nâng lương/cách chức; (4) tự ý bỏ việc 5 ngày làm việc cộng dồn trong 30 ngày hoặc 20 ngày trong 365 ngày.
Tự kiểm tra: Lương chính thức 20 triệu đồng, công ty trả thử việc 15 triệu/tháng — có vi phạm không? Mức tối thiểu đúng luật là bao nhiêu?
Đáp án: 15/20 = 75% < 85% nên vi phạm; mức tối thiểu là 17 triệu đồng.
Nguồn: lời giải đề CPA 2025 đã kiểm định theo Bộ luật Lao động 2019.
Lời giải từng bước:
1. Lương thử việc — Điều 26 Bộ luật Lao động 2019: tiền lương thử việc ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó. Công ty trả 75% nên VI PHẠM. Thời gian thử việc 1 tháng không vi phạm: tối đa 60 ngày với công việc cần trình độ cao đẳng trở lên.
2. Căn cứ cho thôi việc: ông Hùng nghỉ phép 3 ngày (8–10/10), rồi tự ý nghỉ 11/10, 14–18/10, 21/10 = 7 ngày làm việc liên tục, vượt 5 ngày, nên ĐỦ căn cứ để đơn phương chấm dứt (Điều 36.1) hoặc sa thải (Điều 125.1(d)).
3. Nhưng quyết định vẫn TRÁI PHÁP LUẬT vì thủ tục: nếu là đơn phương chấm dứt thì phải báo trước theo Điều 36.2 (45/30/3 ngày tùy loại hợp đồng) — công ty ra quyết định ngay, không báo trước; nếu là sa thải thì phải đúng trình tự Điều 122 (chứng minh lỗi, người lao động được tự bào chữa, có tổ chức đại diện người lao động, lập biên bản). Hơn nữa "cho thôi việc" không phải một trong 4 hình thức kỷ luật (Điều 124: khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương, cách chức, sa thải).
Kết luận: đủ căn cứ về hành vi, sai về thủ tục nên quyết định bị hủy, công ty phải nhận người lao động trở lại làm việc hoặc thỏa thuận chấm dứt và bồi thường.
Nhớ nhanh — 4 trường hợp được sa thải (Điều 125): (1) trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma túy tại nơi làm việc; (2) tiết lộ bí mật kinh doanh/công nghệ, gây thiệt hại nghiêm trọng, quấy rối tình dục tại nơi làm việc; (3) tái phạm khi chưa xóa kỷ luật kéo dài nâng lương/cách chức; (4) tự ý bỏ việc 5 ngày làm việc cộng dồn trong 30 ngày hoặc 20 ngày trong 365 ngày.
Tự kiểm tra: Lương chính thức 20 triệu đồng, công ty trả thử việc 15 triệu/tháng — có vi phạm không? Mức tối thiểu đúng luật là bao nhiêu?
Đáp án: 15/20 = 75% < 85% nên vi phạm; mức tối thiểu là 17 triệu đồng.
Nguồn: lời giải đề CPA 2025 đã kiểm định theo Bộ luật Lao động 2019.
